Ödevler, öğrenme sürecinin amacına ulaşmasında önemli bir rol oynamaktadır. Öğrencilere araştırma yaparak bilimsel düşünmeyi, bilgi kaynaklarına ulaşmayı, neden sonuç ilişkisini kurmayı ve kendilerini yenilemeyi öğretmeyi hedefleyen ödev; bağımsız öğrenme ve çalışabilme becerilerini, görevlerini tamamlama sorumluluklarını, problem çözme becerilerini kazandırmak için etkili bir yöntemdir.

Genellikle öğretimin sınıf dışına taşan bir uzantısı olan ödevler, kazanılmış bilgileri veya becerileri, yeni problemlere uygulatmak suretiyle öğrencilerin daha iyi benimsemelerine yardımcı olur. Ödevler, öğrencilerin eğitim kazanımlarını edinme seviyelerini meydana çıkarma bakımından önemli bir kontrol aracıdır.

 

Ödevler; 

  • öğrencinin beceri düzeyi ve yaşına uygun,
  • amaca yönelik, öğrenci için anlamlı ve müfredata uygun,
  • ilgi çekici, geliştirici ve mümkünse açık uçlu,
  • öğretmen tarafından değerlendirilen, geri bildirim ve destek sağlanan,
  • ayrılacak zaman açısından eğlence, aile içi ve kültürel faaliyetler ile dengeli
  • olmalıdır.

 

Ödevler derste öğrenilenleri ezberlemeye veya tekrar etmeye değil, günlük yaşama aktarmaya ve uygulamaya yönelik planlanmalıdır. İlkokul düzeyinde ödevler, daha çok pratik yapmaya yönelik ev ödevleri iken sonraki yıllarda daha çok etkinlik, proje, araştırma ve performans ödevi biçiminde olmalıdır. Öğrenci yeni öğrendiği bilgi ve becerileri uygulayarak geliştirmelidir. Bu nedenle düşünme, anlama, sorgulama, araştırma, sorun çözme içerikli ödevlere ağırlık verilmelidir. Bu tür ödevler öğrencilerin dil ve zihinsel becerilerini geliştirmekte, bilgileri zihinde düzenlemeye ve yapılandırmaya yardım etmekte, öğrenmenin kalıcılığını artırmaktadır.

 

Ödevlerle İlgili Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar

 

  • Ödevler okulun belirlediği ödev formatına uygun olmalıdır.
  • Ödev sınıfta işlenen konularla bağlantılı olmalıdır.
  • Ödevler, açık, anlaşılır ve öğrencilerin – özellikle özel eğitim ihtiyaçları olanların –
  • becerilerine uygun olmalıdır.
  • Ödevin tamamlanması ve varsa sunumu için zaman planı açıkça verilmelidir.
  • Ödevler mümkün olan en kısa sürede kontrol edilmeli ve değerlendirilmelidir.
  • Öğrencilerin ödevle ilgili yaşadığı problem ve güçlükler hızla ele alınmalıdır.
  • Ödevlerini düzenli olarak ve yüksek standartta tamamlayan öğrenciler fark edilmeli ve
  • takdir edilmelidir.
  • Öğrenci kazanımlarının üzerinde standarda sahip ödevlerin etkilerinin izlenmesi
  • gerekmektedir.
  • Tüm öğrencilerin ödevlerini vaktinde tamamlamaları beklenmektedir. Düzenli olarak
  • ödevlerini tamamlamada yetersizlik gösteren öğrencilere okulda ev ödevini
  • tamamlaması için olanak verilerek yaşadığı güçlük izlenmelidir.

 

Ödev Süresi

 

Sanat, spor ve toplumsal etkinlikler gibi aktivitelere katılım öğrenciler için öğrenme ve gelişmeye yönelik çeşitli fırsatlar sunar. Ödevler öğrencilerin bu tip gelişim fırsatlarına ulaşmalarına olanak verecek şekilde düzenlenmelidir. Sınıf düzeylerine göre öğrencilerin yapacakları günlük ödevler için aşağı verilen süreler önerilmektedir. Hafta sonu ödevleri ve daha uzun döneme yayılan ödevler de bu süreler dikkate alınarak planlanmalıdır.

 

  • 1 ve 2. Sınıflar Toplam Günlük Ödev Süresi: 10-20 dk.
  • 3 ve 4. Sınıflar Toplam Günlük Ödev Süresi: 30-40 dk.
  • 5 ve 6. Sınıflar Toplam Günlük Ödev Süresi: 50-60 dk.
  • 7 ve 8. Sınıflar Toplam Günlük Ödev Süresi: 70-80 dk.
  • Lise Öğrencileri Toplam Günlük Ödev Süresi: 90-100 dk.

 

Ödevler genel olarak aşağıda verilen üç başlık altında toplanabilir.

 

Hazırlık Ödevleri

Hazırlık ödevleri, öğrencilere bir konu ile ilgili temel bilgileri elde etme ve gelecek derse daha iyi hazırlanma olanağı sağlar. Bu tür ödevlere örnekler aşağıda verilmiştir:

– Konuya ilişkin gazete makaleleri okuma ve toplama

– Sınıf çalışması için konu araştırma

– Tarih dersi için önbilgi sağlayacak materyal okuma

– Sınıf tartışması için konuya ilişkin metin okuma

– Bir konu hakkındaki bilgileri gözden geçirerek güncelleme

 

Pratik Yapmaya Yönelik Ödevler ve Egzersizler

Pratik yapmaya yönelik ödevler ve egzersizler; öğrencilere yeni öğrendikleri bilgileri uygulama ya da yeni kazanılan becerileri gözden geçirme, güncelleme ve pekiştirme olanağı sağlar. Bu tür ödevlere örnekler aşağıda verilmiştir:

  • – Okuma çalışmaları
  • – Yazım kurallarını uygulama çalışmaları
  • – Beden eğitimi becerilerine yönelik egzersiz çalışmaları
  • – Bir konu hakkında yazma denemeleri
  • – Müzik enstrümanları ile pratik yapma
  • – Matematik dersi problem çözme çalışmaları
  • – Yabancı dil öğreniminde yeni sözcük ve sözcük gruplarını öğrenme ve
  • kullanmaya yönelik egzersizler

 

Araştırmaya Dayalı, Özgün Ürün Oluşturma Ödevleri

Araştırmaya dayalı, özgün ürün oluşturma ödevleri; öğrencileri bilgiyi bireysel ve yaratıcı olarak takip etme, araştırma ve edinmeye ve/veya özgün öğrenme ürünleri (rapor, kompozisyon, maket, tablo, araştırma yapma ve raporlama vb.) oluşturmaya teşvik eder. Bu tür ödevlere örnekler aşağıda verilmiştir:

  • – Kitap inceleme yazısı yazma
  • – Yerel haberleri araştırma ve raporlama
  • – İnternet üzerinde bir konuyla ilgili araştırma yapma ve materyal bulma
  • – Sanat çalışması yapma ya da tasarlama
  • – Gazete reklamlarını belli bir açıdan inceleme, eleştiri yazısı yazma,
  • – Bilimsel araştırma basamaklarını uygulamaya ilişkin çalışmalar

 

Okulun Ödevlerle İlgili Sorumlulukları

  • Okul Ödev Politikasının oluşturulması, zümreler arasında ödev verilme sıklığı ve
  • miktarı ile ilgili koordinasyonun sağlanması
  • Öğrenim yılı başında okulun ev ödevleri ile ilgili beklentilerinin velilere bildirilmesi ve
  • okul ödev politikasının bir nüshasının veliler ile paylaşılması
  • Tüm kademelerde yaş düzeyine uygun ve nitelikli ödevler oluşturulması
  • Tüm kademelerde öğrencinin ödev takibi konusunda veli ile düzenli iletişimi
  • sürdürecek yöntemlerin belirlenmesi ve velinin bu yöntemleri kullanmasının
  • sağlanması (ödev günlüğü, dijital haberleşme, K12NET vb.)
  • Ödevlerini tamamlamada sürekli sorun yaşayan öğrencilerin velileri ile iş birliği
  • içerisinde ödev takip çalışmalarının yürütülmesinin sağlanması

 

Öğretmenlerin Ödevlerle İlgili Sorumlulukları

  • Velilerin okul ödev politikası hakkında bilgilendirilmesi
  • Öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarına uygun, sınıf çalışmaları ile ilişkili, anlamlı, ilgi
  • çekici ödevler oluşturulması
  • Öğrencilerin evde çalışma düzeni oluşturmalarına yardımcı olunması
  • Ödevlerin ortaokul ve lisede kademelerinde diğer öğretmenler ile koordinasyon
  • halinde verilmesi
  • Öğrencilerin ödevi yapabilecek ön bilgilere ve araştırma becerilerine sahip
  • olduklarından emin olunması
  • Verilen ödevlerin amacının ve yönergelerinin öğrencilere detaylı bir biçimde
  • açıklanması, öğrencilerin ödeve ilişkin detayları not almasının sağlanması
  • Öğrencilere evdeki sorumlulukları ve ders dışı aktiviteleri de göz önünde
  • bulundurarak ödevlerini tamamlamaları için yeterli süre verilmesi
  • Ödevlerin zamanında değerlendirilmesi, geri bildirim ve destek sağlanması
  • Öğrencilere organizasyon ve zaman yönetimi becerilerini geliştirmelerinde destek
  • olunması
  • Velilere ödevlerle ilgili düzenli geri bildirim verilmesi
  • Velilerin ödev konusunda okulla aktif işbirliği içerisinde olmalarının sağlanması
  • konusunda stratejiler geliştirilmesi

 

Ödev Konusunda Veli – Okul İş Birliği

Ödevler öğrenci, öğretmen ve aile arasında önemli bir bağ oluşturarak, velilere okuldaki çalışmaları tanıma, çocuğun öğrenmesini yakından izleme ve destekleme fırsatı vermektedir. Aile ve okulun iş birliği yapmasının öğrencilerin okul başarısını üst düzeyde artırdığı görülmüştür. Bu nedenle ödevlerle aile ve okul arasında bağ kurmaya ve iş birliğine dikkat edilmelidir. Veliler ödevler konusunda uygulayıcı değil gözlemci olmalı, okul tarafından değerlendirecekleri kaygısı olmadan çocuklarının ödevlerini ne düzeyde yapabildiklerini takip etmelidirler.

 

Velilerin öğrencilere ödevleri ile ilgili destek olabileceği konular aşağıda verilmiştir:

  • Evde ders çalışma ve ödev yapmak için uygun ortamı sağlamak
  • Öğrencileri günlük ödev çalışmalarını yapmaları ve ödevlerini zamanında
  • tamamlamaları için teşvik etmek
  • Öğrenciye evdeki çalışmalarında zaman kullanımı, öncelikleri belirleme,
  • materyallerden yararlanma, çalışma ve öğrenme yöntemleri, kişisel disiplin ve
  • sorumluluk duygusu geliştirme konularında destek olmak, cesaretlendirmek
  • Ödevlerini yapıp yapmadığını kontrol etmek
  • Ödevleri ile ilgili önemli soru ve konular hakkında fikir alışverişinde bulunmak
  • Ödevlerine yardımcı olabilecek kaynaklar önermek
  • Ödev hakkında öğrenci ile konuşmak ve önceki deneyimleri ile bağlantı kurmasını
  • sağlamak
  • Ev ve sınıf ödevlerinin nasıl ilerlediği sormak ve başarılarını takdir etmek
  • Dinlenme, eğlenme ve ödevlere ayrılan süreleri dengelemelerinde öğrencilere
  • yardımcı yardımcı olmak
  • Çocuklarının dâhil olduğu etkinlik, sergi ve gösterilere katılmak
  • Ev ödevlerine ilişkin yaşanan problemler ile ilgili öğretmenlerle görüşmek
  • Öğretmenlerle iletişimi sağlayacak okul ödev kontrol sistemini takip etmek